Eerst dit onderscheid
Drie niveaus die vaak door elkaar lopen
Bewezen voor een duidelijke indicatie
Aangeboden in erkende, gespecialiseerde ziekenhuizen volgens medische richtlijnen.
Onderzoek met patiënten
Vooraf beoordeeld, met criteria, toestemming en opvolging. Werkzaamheid is nog niet zeker.
Nog geen behandeling
Onderzoek met cellen, organoïden of modellen dat mogelijk ooit tot klinische studies leidt.
Vandaag beschikbaar
Gevestigde stamcelzorg in België
De belangrijkste bewezen toepassing is de hematopoëtische stamceltransplantatie: een transplantatie met bloedvormende stamcellen. Artsen kunnen deze behandeling overwegen bij onder meer leukemie, bepaalde lymfomen en beenmergziekten, en bij enkele ernstige erfelijke bloed- of afweerziekten. De precieze indicatie hangt altijd af van diagnose, ziektestadium, leeftijd, conditie en alternatieven.
Autologe transplantatie
De patiënt krijgt eigen, eerder verzamelde bloedvormende stamcellen terug na een intensieve behandeling.
Allogene transplantatie
De stamcellen komen van een passende familie- of onverwante donor. Donorafweercellen kunnen zieke bloedcellen bestrijden, maar ook gezond weefsel van de patiënt aanvallen. Dit heet graft-versus-hostziekte.
Een tweede, zeer specifieke toepassing: Holoclar
Holoclar is een behandeling met eigen hoornvliescellen die stamcellen bevatten. Ze is bedoeld voor volwassenen met een matig ernstig tot ernstig tekort aan limbale stamcellen na een lichamelijke of chemische oogverbranding. De cellen worden uit een klein gezond stukje van de oogrand verkregen, in een laboratorium gekweekt en door een daarvoor opgeleide oogchirurg teruggeplaatst.
Voorzichtig met claims
Wat is meestal géén standaardbehandeling?
Online worden celtherapieën aangeboden voor een brede reeks aandoeningen, soms met de belofte dat dezelfde soort cel zeer verschillende ziekten kan behandelen. Europese en Belgische geneesmiddelenautoriteiten waarschuwen voor niet-gereguleerde producten die onvoldoende zijn onderzocht.
Bij aandoeningen buiten de erkende indicaties voor bloedvormende stamceltransplantatie gaat het vaak om experimenteel onderzoek. Een arts in een Belgisch expertisecentrum kan beoordelen of er een erkende behandeling of passende klinische studie bestaat.
Belgische wetenschap
Voorbeelden van lopend onderzoek in België
België heeft sterke onderzoeksgroepen in celbiologie, regeneratieve geneeskunde, kanker en ziektemodellen. Onderstaande voorbeelden zijn een momentopname, geen volledige lijst en geen bewijs dat een behandeling al beschikbaar is.
Spierstamcellen in de Euregio Maas-Rijn
Het FIT-project verbindt onder meer KU Leuven, ULiège en UHasselt met partners in Nederland en Duitsland. Onderzoekers willen productie en spierherstellend vermogen van patiënt-eigen spierstamcellen verbeteren en zo voorbereiden op toekomstige klinische studies.
Bekijk het FIT-projectStamcellen, iPS-cellen en weefseltechnologie bij UCLouvain
Het IREC brengt onderzoek samen naar celtherapie, organoïden, biomaterialen, genregulatie en productie onder kwaliteitsnormen. Het doel is veelbelovende vondsten zorgvuldig naar klinische toepassingen te vertalen.
Bekijk UCLouvain IRECStamcellen, tumorgroei en therapieresistentie aan de ULB
Het Laboratoire des cellules souches et du cancer onderzoekt hoe stamcellen bijdragen aan ontwikkeling en weefselonderhoud, en welke cellen aan de oorsprong liggen van kanker, uitzaaiing en resistentie.
Bekijk het ULB-laboratoriumHersencellen en organoïden uit iPS-cellen bij VIB
Belgische onderzoekers gebruiken zenuwcellen en kleine hersenachtige modellen uit geïnduceerde pluripotente stamcellen om genetische hersenaandoeningen beter te begrijpen en mogelijke aangrijpingspunten voor medicijnen te vinden.
Bekijk het VIB-onderzoekDeelnemen aan onderzoek
Hoe vind je een betrouwbare klinische studie?
Bespreek eerst met je behandelend specialist of een studie medisch passend is. In de Europese Clinical Trials Information System-databank (CTIS) kun je zoeken op aandoening, behandeling en land. Het FAGG/AFMPS publiceert daarnaast een actueel dashboard over klinisch onderzoek in België.
Een aanbod beoordelen
Vijf vragen vóór je een behandeling overweegt
- 1Wat is de exacte diagnose en indicatie?
“Regeneratie” of “anti-aging” is geen medische indicatie.
- 2Welke cellen worden gebruikt en wat gebeurt ermee?
Vraag naar herkomst, bewerking, kwaliteitscontrole en wijze van toediening.
- 3Is dit erkende zorg of een geregistreerde studie?
Vraag naar de vergunning, trialcode en verantwoordelijke instelling.
- 4Welk bewijs geldt precies voor mijn aandoening?
Ervaringsverhalen en laboratoriumresultaten zijn geen bewijs van klinische werking.
- 5Kan ik een onafhankelijke tweede mening krijgen?
Bespreek het aanbod met een specialist die niet aan de verkoper verbonden is.
Bronnen en actualiteit
Belgische en Europese hoofdbronnen
- FAGG/AFMPS: gezondheidsrisico’s van niet-gereguleerde geavanceerde therapieën (2025)
- FAGG/AFMPS en EMA: waarschuwing voor onbewezen celtherapieën
- EMA: toelating en toepassing van Holoclar
- BCFI: Belgisch geneesmiddelenrepertorium
- UZ Leuven: stamceltransplantatie en Belgische praktijkcijfers
- FAGG/AFMPS: dashboard klinische studies in België
- Interreg Maas-Rijn: FIT-project voor spierstamceltherapie
- UCLouvain: regeneratieve geneeskunde